Punctuation, czyli interpunkcja w języku angielskim

Choć zasady interpunkcji w języku angielskim są zbliżone do tych obowiązujących w języku polskim, niejednokrotnie zwykły przecinek czy dwukropek mogą nas zaskoczyć.

Poprawna interpunkcja jest niezbędna w komunikacji pisemnej, szczególnie biznesowej, kiedy chcemy wypaść jak najlepiej w naszym mailu czy raporcie. Dzięki temu artykułowi nie straszne będą Ci już wszystkie punctuation marks, które możesz spotkać w języku angielskim. Zaczynajmy!

Jakie znaki interpunkcyjne obowiązują w języku angielskim?

Zacznijmy najpierw od znaków interpunkcyjnych, które obowiązują w języku angielskim. Poznajmy więc 16 znaków, które występują w angielskim systemie:

Period – kropka na końcu zdania

Question mark – znak zapytania

Exclamation point – wykrzyknik

Comma – przecinek

Semicolon – średnik

Colon – dwukropek

Em dash – długi myślnik

En dash – średni myślnik

Hyphen – myślnik

Parentheses – nawias

Brackets – nawias kwadratowy

Braces – “klamerki”

Apostrophe – apostrof

Double quotation marks – cudzysłów podwójny

Single quotation marks – cudzysłów pojedynczy

Ellipsis – wielokropek

Choć większość znaków jest nam znanych z języka polskiego, kilka na pewno spowodowało uniesienie brwi. Bez obaw! Przejdziemy teraz do omówienia każdego znaku interpunkcyjnego i ich podstawowych zastosowań.

Period, czyli kropka.

Tego znaku chyba nie musimy przedstawiać. Period pojawia się na końcu każdego zdania, a także przy skrótach, których słowa kończą się na tę samą literę, na przykład: Junior → Jr.

Kilka wyjątków jeśli chodzi o skróty; kropkę stawiamy również w następujących przypadkach:

• Skróty imion, np. J. K. Rowling
• Skróty dni i miesięcy, np. Jan. (January) lub Mon. (Monday)
• Pory dnia, czyli a.m. i p.m., chociaż ich pisownia nie jest jednoznaczna → Zobacz nasz artykuł o godzinach po angielsku.
• Skrót for example, czyli e.g.
• Skrót that is, czyli i.e.

💡 Ciekawostka: Na kropkę powiemy inaczej w Stanach, a inaczej w Wielkiej Brytanii. Period jest bardziej popularne w US, natomiast w Zjednoczonym Królestwie powiemy full stop.

Question mark, czyli znak zapytania

Tutaj nie posiadamy wyjątków czy ukrytych znaczeń. Question mark stosujemy we wszystkich pytaniach, np. Do you like learning English? 🙂

Exclamation point, czyli wykrzyknik

Podobnie jak powyżej, wykrzyknik stosujemy w tych samych przypadkach, w których używamy go w języku polskim, czyli:

• krótkich słowach oznaczających nagłe emocje, jak np. Oh!
• zdaniach wykrzyknikowych, np. Come here!

💡 Ciekawostka: Słowo exclamation pochodzi od czasownika exclaim, czyli wykrzyczeć.

💡 Ciekawostka 2: Ten znak interpunkcyjny również posiada dwie formy, brytyjską i amerykańską. Exclamation point to wersja w Stanach, natomiast w UK powiemy exclamation mark.

Comma, czyli przecinek

Przecinek w języku angielskim jako jeden z niewielu znaków interpunkcyjnych rządzi się prawami nieco innymi o tych, które znamy w języku polskim. Najważniejsze różnice obejmują:

• Brak przecinka przed słowami but lub that (czyli “ale” lub “że”)

✔️ I told him that I loved him.

❌ I told him, that I loved him.

✔️ There was nothing left but rubbish.

❌ There was nothing left, but rubbish.

W drugim przypadku but przetłumaczymy jako “tylko”. Jeśli jednak but oddziela dwa niezależne zdania, wtedy postawimy przed nim przecinek:

I don’t know about you, but I’d love to have some pizza!

Przecinki w języku angielskim używamy również przy bezpośrednim adresowaniu drugiej osoby,  wyliczeniach, a także niektórych słowach wprowadzających:

✔️ Thank you for your time, John.

❌ Thank you for your time John.

✔️ Yesterday, I ate burgers, fries, and onion rings.

❌ Yesterday I ate burgers fries and onion rings.

I like her new dress. However, I think she should have bought the red one.

Inne słowa, po których zawsze stawiamy przecinek jeśli występują na początku zdania, to:

• Określniki czasu: yesterday, last month, on Monday;
• Słowa wprowadzające dodatkową ideę: In addition, Additionally, What’s more;
• Słowa wprowadzające kontrargument: However, On the contrary, On the other hand.

💡 Ciekawostka: Przy wyliczaniu istnieją dwie szkoły stawiania przecinków. Spójrzmy na te dwa przykłady:

Yesterday, I ate burgers, fries and onion rings.

Yesterday, I ate burgers, fries, and onion rings.

Przecinek przed and przy ostatnim wymienionym produkcie to tak zwany przecinek oksfordzki (Oxford comma). Choć jest on zupełnie opcjonalny, bardzo często pozwala na uniknięcie nieporozumień.

Uwaga na pisownię! Pamiętaj, że przecinek w języku angielskim to comma. Jeśli przypadkowo zjemy jedno “m”, wyjdzie nam słowo coma, czyli śpiączka. Ostrożnie! 😉

Semicolon, czyli średnik

Średnik ( ; ) stosowany jest w języku angielskim w dwóch przypadkach:

• Postawiony między dwoma niezależnymi zdaniami pokazuje pewien związek między nimi;
• Używany w listowaniu, w którym już pojawiły się przecinki.

Spójrzmy na przykłady:

Jim was hurt; he would have never expected it to happen.

Last summer, I was in Paris, France; Warsaw, Poland; and Berlin, Germany.

Colon, czyli dwukropek

Dwukropki z reguły wprowadzają nam nową ideę bądź wyjaśniają przedstawioną już wcześniej tezę. Brzmi skomplikowanie? Na szczęście wcale takie nie jest! Spójrzmy na przykłady:

In our shelter, there are four dogs: Luna, Carmel, Pedro, and Pablo.

I didn’t have time to eat breakfast this morning: I was awfully late to work.

There was only one thing in this world that she loved: her cat.

Dwukropków używamy również do wprowadzania cytatów:

Dr. Jones said: “We should drink at least 2 litres of water every day.”

Em dash, czyli długi myślnik

Po kilku znajomych nam znakach interpunkcyjnych w końcu wypływamy na nieznane wody! Ten i następny znak interpunkcyjny używany jest na dużą skalę w krajach anglojęzycznych. Zacznijmy od tego, czym w ogóle jest tajemniczy em dash.

Em dash, który w języku polskim czasem tłumaczony jest jako “pauza myślnikowa”, to długi myślnik składający się z trzech zwykłych myślników. Po obu stronach nie uświadczymy spacji – łączy on bezpośrednio dwie części zdania. Spójrzmy na przykład:

My best friend—I’ve known her forever!—is leaving me now.

This was not right—but I didn’t know what else to do.

Em dash jest bardzo “literackim” znakiem interpunkcyjnym. Spotkamy go we wszystkich książkach, rzadziej w papierach naukowych czy artykułach. Niemniej warto go znać i stosować, jeśli chcemy uchodzić za prawdziwych nejtiwów!

En dash, czyli średni myślnik

En dash, po polsku nazywany “półpauzą”, to skrócony o jeden myślnik em dash. Półpauza stosowana jest w języku angielskim do wskazania obszaru lub związku między dwiema rzeczami:

World War II (1939–1945) was probably the most horrifying time in human history.

When does the Warsaw–London flight arrive?

Jak widzimy, w przypadku en dash również nie stawiamy spacji po żadnej stronie.

Hyphen, czyli myślnik

Wracamy do znajomych znaków interpunkcyjnych! Nasz myślnik, którego używamy właściwie we wszystkich wcześniej wymienionych przypadkach, w języku angielskim ma specyficzną funkcję. Używany jest jedynie w słowach zbiorczych, takich jak liczby czy rzeczowniki złożone.

My parents-in-law can be really nosy, I hate it!

My biggest dream is to meet some well-known artists.

She made it to ninety-three years old; she had an amazing life!

Tutaj zdecydowanie nie stawiamy żadnych przerw: słowa te są traktowane jako jedno, mimo iż dzieli je myślnik. W takiej formie – czyli krótkiej kreseczki – myślnik używany jest tylko w słowach złożonych.

Parentheses, czyli nawiasy

Zwykłe, okrągłe nawiasy mają taką samą funkcję w języku angielskim, co w języku polskim – wprowadzają one dodatkową informację wewnątrz zdania.

Her dog (which is a German shepherd) is ten years old today!

Add any additional skills (driving licence, writing, etc.) to your resume.

W teorii te nawiasy możemy zastąpić innymi znakami interpunkcyjnymi, jak np. Przecinkiem czy em dash. W praktyce jednak nawiasy wyglądają i pełnią dużą lepszą funkcję – jest to jednak kwestia obycia z językiem i czystej intuicji. 🙂

💡 Ciekawostka: Parentheses używamy w Stanach, natomiast Brytyjczycy na ten znak interpunkcyjny powiedzą brackets.

Brackets, czyli nawiasy kwadratowy

Nawiasy kwadratowe są najczęściej stosowane w cytatach, aby poszerzyć kontekst bądź wyjaśnić czytelnikowi daną kwestię.

“He [Mr. Smith] refused to share any additional statements.”

“Here lies the great soldeir [sic]”

Z pewnością niejednokrotnie zauważyliście w książkach zapis [sic!]. Skrót ten pochodzi z łaciny i oznacza oryginalną pisownię autora. Jeśli więc ktoś popełnił literówkę – jak na przykład w drugim zdaniu – osoba sprawdzająca tekst, chcąc oddać 100% oryginalności, zamieści taką właśnie adnotację obok błędnego słowa.

💡 Ciekawostka: Nawiasy kwadratowe to brackets w amerykańskim angielskim, natomiast brytyjski angielski przyjął nazwę square brackets.

Braces, czyli tzw. klamerki

Chociaż “klamerki” nie są stosowane na szeroką skalę w pisowni języka angielskiego, warto pamiętać, że używamy ich do przedstawienia zbioru liczb:

The teacher wrote a set of numbers {6, 9, 12} on the board.

💡 Ciekawostka: Braces w języku angielskim oznacza również stały aparat na zęby.

Apostrophe, czyli apostrof

Apostrofów w języku angielskim używamy co nie miara; w końcu każda skrócona forma czasownikowa posiada go w swojej pisowni. Apostrof służy nam również do przedstawiania possession, czyli co do kogo należy.

I’ve never seen this before.

I don’t think I can do this.

Sara’s dog is the most polite dog I’ve ever met.

W ostatnim przypadku, czyli possession, apostrof może wystąpić na końcu słowa:

Students’ books should be kept in perfect shape.

Police officers’ uniforms are blue.

Double quotation marks, czyli cudzysłów podwójny

Choć nazwa może nieco dziwić, double quotation marks to po prostu nasz cudzysłów, który znamy z codziennego języka. W języku angielskim rozróżniamy dwa rodzaje cudzysłowu, ale o drugim powiemy później.

Cudzysłowu podwójnego używamy tak, jak jesteśmy do tego przyzwyczajeni: do wprowadzania cytatów bądź też dialogu w historii.

Mr. Carter said to the people, “You should be the leaders of this country.”

“Please don’t go there,” Kate whispered.

Uwaga: Jeśli już jesteśmy przy cudzysłowie, zauważmy jedną istotną rzecz: inne znaki interpunkcyjne, jak kropka czy przecinek, znajdują się wewnątrz cudzysłowu. Nie stawiamy kropki poza cudzysłowem, nawet jeśli kończy on zdanie.

Single quotation marks, czyli cudzysłów pojedynczy

Cudzysłów pojedynczy, którego właściwie nie stosujemy w języku polskim, to pojedyncze kreseczki, które wprowadzają cytat wewnątrz cytatu. Stosowane są również to przedstawienia nagłówków w gazetach.

Marie said to the teacher, “Bill said ‘Girls are stupid’ and I really got mad at him!”

President declared, ‘War is Over’

Ellipsis, czyli wielokropek

Ostatni znak interpunkcyjny to wielokropek, który ma nieco inne zastosowanie od tego w języku polskim. W języku angielskim wielokropek stosowany jest jako symbol pominięcia danego fragmentu, czy to wypowiedzi, czy cytatu. Często możemy spotkać wielokropek w nawiasach, czyli (…)

She began to count, “One, two, three, four…” until she got to 10, then went to find him.

When Newton stated, “An object at rest stays at rest and an object in motion stays in motion…” he developed the law of motion.

Podsumowanie

Mamy to! 16 znaków interpunkcyjnych stosowanych w języku angielskim. Choć większość z nich przypomina te, które stosujemy w języku polskim, na pewno wystąpiło kilka ciekawostek, które poszerzą naszą wiedzę na temat angielskiej pisowni.

Pióra w dłoń, ręce na klawiaturę, i praktykujmy interpunkcję!